Istorija

Neposredno po okupaciji Srbije, a u cilju mobilizacije ljudskih radnih potencijala i eksploatacije privrednih resursa (agrarnih, stočarskih, industrijskih, rudarskih i energetskih) i kultumo-prosvetnih dobara, nemačke vlasti u Beogradu organizovale su "Vojnu upravu okupirane Srbije" koja je, pored apsolutne nadredjenosti kvislinškim vlastima, a preko "Privrednog štaba" imala zadatak da toj "nemirnoj zemlji oduzme sve sto je moguće da bi nemački narod mogao da živi".^[2] l zaista, ogromni, dobro organizovani, stručni i nadasve radikalni nemački okupacioni aparat pristupio je nemilosrdnoj, planskoj i temeljitoj pljački^[3] celokupnog nacionalnog bogatstva Srbije.

U ovoj rubrici nećete naići na one koje su svoje život provele kao roblje robova robujući zaostalosti ili je pak moleći skrušeno i sklopljenih ruku za milost. Ovdje nećete naići na pripadnice ženskog spola koje su se mogle zadovoljiti onim što im je pokvareni svijet, u kojem su samim rođenjem bivale označene kao niža bića, htio dati već su umjesto bespomoćnih molbi i popuštanja silovito krenule razbijati okove kojima ih je nesretna povijest okovala. One su prve koje su silovito krenule u borbu hranjene suzama i patnjom milijardi žena koje svoje živote nisu smjele provoditi niti kao robovi jer su i robovima morale robovati. U trenucima dok ovo čitate potoci ženskih suza i dalje teku; mora ženske patnje i dalje se zbijaju u njihovim grudima; oceani ženskog očaja poništavaju svaki njihov dah života. Muškarac sam - ne mogu osjetiti. Ne mogu osjetiti, ali mogu znati da nema te sile koja može zaustaviti obespravljenog u borbi za svoja prava - žene u borbi za svoje živote. Revolucionarke iz ove rubrike tome su dokaz; poklonimo im se, učimo od njih, zahvalimo im i slijedimo njihov primjer.

Ove godine, prvi put posle skoro šest decnija, ne obeležava se 29. novembar. Nova vlast je ukinula taj dan kao "komunistički praznik". I bivši režim je pokušavao da se oslobodi podsećanja na dan kada je proglašena republika i na sve što su predstavljali tada proklamovani ideali, ali se nije usudio da stvar dovede do kraja.

Boljševička Revolucija u Rusiji dogodila se na današnji dan pre osamdeset i pet godina. Ona je bila logičan rezultat objektivnog ekonomskog i društvenog procesa globalizacije monopolističkog kapitalizma između 1870. i 1914. godine. Istovremeno, Revolucija je predstavljala prvi korak u svesnom pokušaju od strane internacionalne radničke klase i njene avangarde da ukine kapitalizam kao takav i da uspostavi temelje novog sveta, sveta osnovanog na principima jednakosti svih radnih ljudi, sveta bez granica, sveta izgrađenog na temeljima društvene svojine i demokratske kontrole sredstava za proizvodnju za dobrobit celog društva.

Govor održan na skupu Saveza Komunista Jugoslavije u Obrenovcu

Svedok izvršenja kazne don Niko Luković, mobilisani sveštenik iz Prčnja

Prvog februara 1918. godine oko šest hiljada mornara austrougarske ratne flote uzelo je komandu u svoje ruke i istaklo crvene zastave na oko četrdeset brodova u zalivu Boke. To nije samo bio izraz antiratnog raspoloženja u Austrougarskoj monarhiji, već je, po izveštaju srpskog vojnog atašea u Padovi, pobuna mornara bila "rezultat lenjinističkih ideja koje su se toliko raširile u austrougarskoj mornarici da su znatno oslabile poznatu surovu disciplinu".

Godina 1927. je označila odlučujuću tačku preloma u borbi, koju su vodili Lav Trocki i Leva opozicija, za odbranu ideja Marksa i Lenjina unutar ruske Komunističke partije. Na desetogodišnjicu Oktobarske revolucije, gotovo na isti dan, uz Lenjina najveći lider tog veličanstvenog poduhvata je izbačen iz partije. Ubrzo nakon toga začetnik Crvene armije biva isteran iz zemlje.

U Jugoslaviji i Kini je tok događaja nešto drugačiji, iako ne fundamentalno, u odnosu na ostatak istočne Evrope. Posle potčinjavanja Jugoslavije silama nemačkog imperijalizma, borba za nacionalno oslobođenje protiv stranog okupatora je počela da se razvija. Ona je imala široku bazu zbog jugoslovenske tradicije i borbe njenih naroda protiv turske i austro-ugarske dominacije pre i tokom Prvog svetskog rata.

Toplo vam preporučujemo knjigu Teda Grenta "Rusija: od revolucije do kontra-revolucije", koja se bavi ruskom revolucijom i događajima koji su se odigrali od tada do uspostavljanja Jeljcinovog režima, sa posebnim osvrtom na staljinizam i njegove posledice. Englesku verziju knjige možete naći na sajtu na adresi: http://www.marxist.com. Za vas smo pripremili srpski prevod uvoda koji je napisao Alen Vuds. Želimo vam prijatno čitanje.